Пашинян бұл туралы Армения парламентінде үкіметтің 2026–2031 жылдарға арналған бағдарламасын таныстыру кезінде айтты. Оның сөзінше, Еуропалық Одаққа мүшелік мәселесін референдумға шығару үшін алдымен бірқатар маңызды процедурадан өту қажет.
Атап айтқанда, Ереван алдымен Еуропалық Одаққа ресми өтінім жолдауы тиіс. Одан кейін Брюссельдің жауабы алынуы керек. Осы кезеңнен соң елдің ЕО-ға ықтимал қосылуына қатысты келіссөздердің жол картасын әзірлеу мәселесі қаралады.
Пашинянның айтуынша, осы негізгі кезеңдерден кейін ғана Армения азаматтарының пікірін жалпыұлттық референдум арқылы анықтау мәнді болады. Яғни ел билігі алдымен ЕО-ға қосылудың нақты мүмкіндігін бағалап, қажетті реформалар мен талаптарды айқындауды көздеп отыр.
Премьер-министр Арменияның бұл қадамын Еуразиялық экономикалық одақтағы серіктестердің пікірін ескере отырып жүзеге асыратынын да атап өтті. 2026 жылғы 29 мамырда ЕАЭО-ға мүше төрт елдің басшылары Арменияда Еуропалық Одаққа қосылу немесе ЕАЭО құрамында қалу мәселесі бойынша жалпыұлттық референдум өткізуді қолдаған болатын.
Арменияның Еуропалық бағытқа бет бұруы бұған дейін де бірнеше рет айтылған. 2025 жылы ел парламенті Еуропалық Одаққа қосылу процесін бастау туралы заң қабылдаған. Алайда бұл құжаттың қабылдануы Арменияның ЕО-ға ресми мүшелікке өтінім бергенін білдірмейді. Қазіргі мәлімет бойынша, Ереван әлі Еуропалық Одаққа ресми өтінім берген жоқ және кандидат мәртебесіне ие емес.
ЕО-ға мүшелікке өтінім беру — ұзақ әрі бірнеше кезеңнен тұратын процесс. Еуропалық комиссия өкілдері Арменияның ЕО-ға бұрынғыдан да жақындай түскенін атап өткенмен, мүшелікке қабылдау ресми өтінімнен кейін басталатын, нақты талаптарға негізделген процедура арқылы жүзеге асатынын мәлімдеді.
Осылайша, Армения үшін келесі маңызды қадам — Еуропалық Одаққа ресми өтінім беру. Ал одан кейін Брюссельдің жауабы мен ықтимал келіссөздердің бағыты айқындалады. Референдум мәселесі осы процестің нәтижесіне қарай қарастырылмақ.
Егер Ереван бұл қадамды жүзеге асырса, Арменияның сыртқы саяси және экономикалық бағытын айқындауда маңызды кезең басталуы мүмкін. Сонымен бірге елдің ЕАЭО-дағы қазіргі мүшелігіне қатысты мәселе де өзекті бола түспек. Армения премьері бұған дейін ЕО мен ЕАЭО-ға қатар мүше болу мүмкін еместігін мойындаған.
